Other Views by this Author:
|
Problematyka konieczności wyceny wartości przedsiębiorstw funkcjonujących w realiach gospodarki opartej na technologiach informatycznych jest już zazwyczaj akceptowana. Wątpliwości budzą natomiast proponowane kwantyfikatory i złożoność uwzględnianych aspektów, które należy poddać pomiarom w czasie online. Jest to szczególnie aktualne w EVA.
DYLEMATY EVA - Dilemma EVA
1. Transmitacja problemów kwantyfikacji Economic Value Added (EVA)
Potencjalne problemy przy mierzeniu wyników firmy zgodnie z EVA są determinowane zazwyczaj akceptowaną metodologią i wynikają z faktu iż zarówno EVA jak i zapisy księgowe są miarami okresowymi, stąd nie zawierają informacji o przyszłej działalności przedsiębiorstwa. Jednocześnie jeżeli w bieżącym okresie zostanie podjęta decyzja skutkująca wygenerowaniem wartości dodanej, to wartość ta będzie stargetowa dla wyniku EVA. Jednak zostanie to zidentyfikowane w okresie powstania tej wartości, czyli już w bieżącym okresie pozytywny skutek forsie decyzji zostanie odnotowany w zmianie poziomu EVA. Ponadto, jak potwierdza T. Słoński, w odróżnieniu od zysku ekonomicznego EVA nie wiąże wielkości kapitału zainwestowanego ze zwrotem osiągniętym z tego kapitału (zobacz również: Jajuga T., Słoński T., Długoterminowe decyzje inwestycyjne i finansowe Wydawca: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu. Wrocław 1998 ).
Z. Mikoláš wskazuje, że różnica pomiędzy „klasycznym” zyskiem ekonomicznym a EVA polega głównie na przyjęciu w celu jej oszacowania specyficznych metod realizacji korekt zapisów księgowych (Hučka, Mikoláš, Ludvík 2009). Należy ponadto pamiętać, iż przyczyną częstego wprowadzania odmiennych zapisów księgowych dla potrzeb badania poziomu EVA jest kontaminacja wybranych akceleratorów lepszego pomiaru wartości dodanej generowanej w danym okresie obrachunkowym, co wiąże się jednak z akceptacją licznych korekt. J. O’Hanlon, oraz K. V. Peasnell z Lancaster University - Department of Accounting and Finance przyjmują, że główne grupy korekt są związane z:
– rezygnacją z konserwatyzmu w zapisach księgowych,
– korektami wybranych parametrów finansowych dla potrzeb obliczenia EVA,
– „osłabieniem” pozycji zarządzania kosztami,
– uodpornieniem zapisów księgowych na „błędy” popełnione w przeszłych okresach (zobacz również: O’Hanlon, Peasnell, Residual Income Valuation: Are Inflation Adjustments Necessary? SSRN, November 2002)
Zdaniem E. Kislingerovej rezygnacja z tzw. konserwatyzmu zapisów księgowych oznacza iż: w przypadku aktywów niematerialnych, takich jak: badania i rozwój, reklama, rozwój narzędzi informatycznych i szkolenia w zakresie high technology, często efekty tych wydatków będą generowane w przyszłych okresach obliczeniowych, stąd zamiast uwzględniania ich w obecnych zapisach księgowych zaleca się amortyzowanie takich wydatków analogicznie jak w rozliczaniu aktywów trwałych. Zdaniem Stevena Isberg’a przykładowe inne znaczące poprawki w kwantyfikacji wartości rynkowej podmiotów gospodarczych dotyczą:
– zamiany leasingu operacyjnego na dług,
– rejestracji korekt wynikających ze zmiany sposobu ewidencjonowania niektórych składników majątkowych,
– odmiennego kapitalizowania wydatków na badania i rozwój w przedsiębiorstwie (Isberg, Steven C., Understanding Customer Derivative Risk: A Case Analysis. Credit & Financial Management Review. January 2009).
M. Babiak mówi akceptując przyjętą metodologię pomiaru EVA, w konsekwencji wartość rynkowa firmy odzwierciedla jednak wielkość obecnych jej aktywów (asset-in-place) i wartość bieżącą projektów inwestycyjnych, które będą realizowane w przyszłości (Babiak 2009). Kapitał zainwestowany (w realiach kwantyfikacji wartości rynkowej metodą EVA) jest estymacją wartości rynkowej wyłącznie obecnych aktywów firmy. Wydaje się jednak, że przy szacowaniu wpływu na EVA kapitału aktualnie zainwestowanego, szczególnie w sustensywnym rozwoju, wskazane jest wykorzystanie informacji na temat zdolności lewarowania tego kapitału w przeszłości. Dodatkowo, istnieje uzasadnione przekonanie, że im starsze są zapisy księgowe, tym większych korekt należy dokonywać w celu aktualnego szacowania rynkowej wartości kapitału zainwestowanego. Dotyczy to szczególnie firm nowych technologii aktywnych na rynku digital. Algebra Capital potwierdza, że wszelkie obecne niedoszacowania kapitału zainwestowanego zazwyczaj prowadzą do zwiększenia EVA w przyszłych okresach (O'Hanlon J.F. and Peasnell K.V, 2004, 'Residual income and EVA', in The Blackwell Encyclopaedia of Management, (eds) Argyris C., Cooper C. L., Starbuck W. H., Blackwell, Oxford, pp 383-387, ISBN: 0-6312-3317-2). Dotychczasowe doświadczenia światowych firm wskazują również, że zarządy korporacji wynagradzane na podstawie przyrostu EVA nie są zwykle zainteresowane zwiększaniem ROCE (Return On Capital Employed) z przyszłych projektów. Zazwyczaj wówczas członkowie CXO będą promować zwiększanie ROCE z zainwestowanego kapitału nawet kosztem ROCE z przyszłych inwestycji, bowiem w takiej sytuacji wzrost EVA jest realizowany skuteczniej. W współczesnych realiach intensywnej presji globalizacji wartość firmy nie zależy jednak zazwyczaj wyłącznie od ROCE, lecz również od stopy dyskonta WACC (Weighted Average Cost of Capital). Wydaje się słuszny wniosek, że w związku z tym determinantem określona korporacja może zwiększać wartość EVA w przyszłych okresach przez zwiększanie ROCE nowych projektów inwestycyjnych, jednak istnieje realne ryzyko iż wartość firmy może się zmniejszyć jeżeli nowe inwestycje zwiększają wielkość ryzyka (np. operacyjnego) i tym samym zwiększają WACC w relacji do Capital Asset Pricing Model (CAPM), o czym przekonuje również E. F. Fama (więcej w: Eugene Francis Fama, Are the Fama and French Factors Global or Country Specific? Review of Financial Studies, 15 Spring 2002, pp. 1-33).
J. R. Ritter i R. S. Warr w zbudowanym modelu wskazują, że EVA wprowadza jeszcze więcej subiektywizmu przy dokonywaniu zapisów księgowych, niż powszechnie przyjęty standard rachunkowości, bowiem:
– po decyzji o amortyzacji wydatków szkoleniowych określamy obligatoryjnie tryb ustalania odpisów amortyzacyjnych z tych wydatków oraz okresy ich zapisów w księgach finansowych,
– definiujemy metodologię rozpoznania i korekty specjalnych i nadzwyczajnych przychodów osiąganych przez przedsiębiorstwo, w tym okresowe rezygnowanie lub nie z prowizji,
– zmuszeni jesteśmy do zbudowania nowego oryginalnego modelu szacowania korekt kwot generowanych w konsekwencji zmiany sposobu ewidencjonowania zapasów (zobacz również: Ritter, J. R., and R. S. Warr, 2002, The Decline of Inflation and the Bull Market of 1982-1999,. Journal of Financial and Quantitative Analysis).
J. F O’Hanlon i K. V. Peasnell po analizie typowych korekt rekomendowanych dla potrzeb poprawności obliczeń EVA stwierdzają, iż różnego rodzaje korekt księgowych proponowane przez J. Stern’a, B. Stewart’a i D. Chewa w artykule The EVA Financial Management System są w gruncie rzeczy generalnie tworzone ad hoc i nie jest do końca jasne czy pasują one do siebie. W tym stanie rzeczy formułują tezę, że nawet po naniesieniu wieloaspektowych i alternatywnych korekt dodatnie EVA nie musi oznaczać pozytywnej oceny działalności zarządu, a ujemne EVA że wartość rynkowa korporacji jest zmniejszana (J. Stern, B. Stewart, D. Chew, The EVA Financial Management System. Journal of Applied Corporate Finance, Vol. 8, No. 2, Summer 1995).
Literatura
1. Babiak M. Aspekty filozoficzne przy nakreślaniu strategii współpracy transgranicznej. PSW Jasło, 2009.
2. Bojar E. (red.), Społeczna odpowiedzialność w biznesie. Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej, Lublin 2007.
3. Bobk B. Проблеми Економічної Kибepнeтики. Lviv University, Ser. Econ, vol. 16, 2007.
4. Brigham, E. F., C. M. Ehrhardt. “Financial Management: Theory and Practice, 11th Edition.” South-Western, (2005).
5. Duliniec A. „Struktura i koszt kapitału w przedsiębiorstwie”, PWN, Warszawa 2006 r.
6. French K. R., "Testing Tradeoff and Pecking Order Predictions about Dividends and Debt," Review of Financial Studies, 15 (Spring 2002), 1-33.
7. French K. R., "The Equity Premium," Journal of Finance , 57 (April 2002), 637-659.
8. French K. R., "New List: Fundamentals and Survival Rates," Journal of Financial Economics, 72 (August 2004), 229-269.
9. French K. R., "The Capital Asset Pricing Model: Theory and Evidence," Journal of Economic Perspective, 18 (Summer 2004), 25-46.
10. French K. R., "Financing Decisions: Who Issues Stock?," Journal of Financial Economics, 76 (June 2005), 549-582.
11. Hučka M., M. Zdeněk, Ludvík L., VLIV INVESTIC A TRANSFORMACE REGIONU NAUNIVERZITY. In: PODNIKANIE A KONKURENCIESCHOPNOSŤ FIRIEM Bratislava, 2009 p. 173.
12. Janik W. THE ROLE OF SMALL ENTERPRISES IN POLAND’S ECONOMIC DEVELOPMENT. Romanian Journal of Regional Science, The Journal of the Romanian Regional Science Association, vol. 2, no 1, 2008.
13. Kamela – Sowińska A. „Wartość firmy”, PWE, Warszawa 2007 r.
14. Kislingerová E., AKTUÁLNÍ SITUACE V PODNIKOVÉ SFÉŘE. In: PODNIKANIE A KONKURENCIESCHOPNOSŤ FIRIEM Bratislava, 2009 p.231.
15. Landsman W.R., Peasnell K.V. Shakespeare C., 'Are asset securitizations sales or loans?', Accounting Review, 2008, vol 83(5), pp 1251-1272.
16. Прийма C., Вовк P., Bикористання нечіткої логіки у прогнозуванні цін, [w:] Globalizacja a optymalizacja gospodarowania podmiotów ery cyfrowej (wybrane problemy i aspekty). Koszyce-Lwów-Łuck-Rzeszów, 2006 s. 229-251.
17. Panchyshyn S.M., Makroekonomika, Kijów, 2005.
18. PLEVNÝ, M., ŽIŽKA, M. Modelování a optimalizace v manažerském rozhodování. 1. vyd. Plzeň: Západočeská univerzita, 2005. ISBN 80-7043-435-X
19. Ritter, J. R., R. S. Warr, The Biggest Mistakes We Teach. Journal of Financial Research (Summer 2002).
20. www.BAV.pl
21. www.thebrandbubble.com/
22. ŽIŽKA, M. Vybrané statě z operačního výzkumu. 1. v
| More on this Interest Area
|
|
|
