مسايل زيست محيطى

Article / Ethics and Responsibility


مسايل زيست محيطى
Davood Kadkhodaee , Consultant, Sweden

درآمدى بر مسايل زيست محيطى بين الملل


مسايل زيست محيطى جايگاه والايى در دستور كار اجلاس بين المللى يافته و اذهان رهبران سياسى ، مقامات دولتى ، دانشمندان ، كارشناسان صنعتى و ديگر افرادى كه به نوعى با اين گونه امور ارتباط داشتند را به خود معطوف نمود، ازا اواخر دهه 1960 تاكنون بر آگاهى عمومى نسبت به خطرات و عواقب طيف گسترده اى از معضلات زيست محيطى بين المللى افزوده شده و البته اين رشد آگاهى نيز بى دليل نبوده است .
در همان سالها بود كه اقشار مختلف مردم دريافتند كه از حجم ماهيهاى اكثر درياها و اقيانوسها به ميزان بسيار زيادى كاسته شده است ، خاك اكثر نقاط دنيا به ميزان وسيعى در حال تخريب و فرسايش است و خلاصه اينكه منابع طبيعى در حال نابودى است براى نمونه ، از دهه 1950 تاكنون ، ميزان جنگلهاى حاره اى به نصف تقليل يافته و هيچ گونه كاهشى در سرعت اين روند مشاهده نمى گردد. در نتيجه هر ساله دهها گونه گياهى و جانورى رو به انقراض مى رود. دفع زباله ها و مواد زايد به درون آب ، خاك و هوا حكايت گر عالم گير بودن مشكلات ناشى از آلودگى است . انبوهى از مواد زايد شامل زباله هاى خطر آفرين شيميايى ، فلزات سنگين و مواد راديو اكتيو كه بصورت مستقيم يا غير مستقيم از طريق رودخانه ها وارد دريا شده است . اين آلاينده ها به همراه نشت نفت خام و فاضلاب ، به شدت اكوسيستم دريايى ، به ويژه درياچه ها و درياهاى تقريبا بسته را با خطر مواجه ساخته است . روزانه ميليونها نفر هواى آلوده استشمام مى كنند و اين هواى آلوده ، بارانهاى اسيدى ، نابودى لايه ازون و تغييرات آب و هوايى را به دنبال دارد. مشكلات زيست محيطى ، مشكلات تازه اى نيستند. بشر همواره بر محيط زيست خويش تاثير گذاشته است و تلاش او براى بهره بردارى از محيط اطرافش با اين تصور كه منابع زيست محيطى پايان پذيرند، مكررا به مشكلات و فاجعه هاى ناگوارى منجر شده و گاه تمامى حوامع بشرى را مورد تهديد قرار داده است . آنچه جوامع بشرى را مورد تهديد قرار داده است . آنچه كه در مورد بهره جويى هاى بى رويه بشر از منابع خدادادى و آلودگى محيط زيست در قرون گذشته شايان ذكر مى باشد اين است كه اثرات و عواقب اين اعمال عمدتا محدود و موضعى بوده است و بشر اوليه قادر بوده كه با مهاجرت به سرزمين هاى بكر و دست نخورده خود را از گزند عواقب اقدامات مخرب خويش رها سازد.
علاوه بر اين ، ماهيت اقدامات مخرب انسان در محيط زيست آن زمان به گونه اى بود كه آسيبى به رفاه و آسايش جوامع همسايه وارد نمى ساخت . متاسفانه با رشد سريع جمعيت و پيشرفت علم و صنعت اوضاع دگرگون شد. كران تا كران دنيا شاهد تخريب گسترده محيط زيست و بهره جويى هاى پايان ناپذير گشت ، از اين رو در اواخر قرن بيستم جهان و جهانيان پيامدهاى ناگوار آنرا به چشم ديدند

بعضى معضلات زيست محيطى ذاتا بعدى جهانى دارند. براى مثال ، كلروفلوروكربنهاى (CFC) وارد شده به جو زمين ، صرف نظر از محل ايجاد آنها، معضل جهانى تخريب لايه ازون را باعث مى گردد و همچنين توليد دى اكسيد كربن به گرم شدن كره زمين و تغيير آب و هوا در سرتاسر آن منجر مى شود. همان گونه كه ملاحظه كرديد اثرات دفع مواد آلاينده دامنه اى جهانى دارد و از اين رو جز از طريق همكاريهاى بين المللى نمى توان با آنها به مقابله برخواست .
O برخى معضلات زيست محيطى به بهره جويى از منابع مشترك جهانى باز مى گردند، يعنى به منابعى چون اقيانوسها، بستر درياهاى عميق ، جو و فضاى بيرونى جو كه متعلق به تمامى افراد و ساكنان جامع بين المللى است . بد نيست بدانيد بسيارى بر اين عقيده اند كه منابع ژنتيك دنيا نيز در اين زمره جاى دارد و از اين رو بايد مورد محافظت قرار گيرند.
O بسيارى از معضلات زيست محيطى ذاتا منطقه اى هستند يعنى از مرز يك كشور فراتر مى روند و ممكن است در كشورهاى مجاور نيز تاثير گذارند. به عنوان نمونه ، گاز دى اكسيد سولفور توليد شده در يك كشور ممكن است با باد به كشورهاى مجاور انتقال يابد و باعث ريزش بارانهاى اسيدى گردد. همچنين دفع مواد زايد و زباله بوسيله يكى از كشورهاى حوزه يك درياچه يا يك درياى تقريبا بسته بر محيط زيست تمامى كشورهاى آن حوزه تاثير مى گذارد اين قبيل معضلات منطقه اى در سرتاسر دنيا به چشم مى خورد بنابراين عواقبى جهانى دارد. علاوه بر اين كشورها و ديگر عوامل (محدودتر از كشورها) خارج از منطقه مى توانند در ايجاد معضلات و يا در تلاش براى مقابله با آنها تاثير گذار باشند.
O برخى معضلات زيست محيطى داراى گستره اى تقريبا محدود و كشورى هستند، اما تعداد كشورهايى كه در آنها فرايند بهره جويى بى رويه از محيط زيست صورت مى گيرد، چنان زياد است كه اين گونه معضلات نيز خود به خود گستره اى جهانى مى يابند. اين معضلات عبارتند از: فعاليتهاى كشاورزى ناپايدار، فرسايش و تخريب خاك ، جنگل زدايى ، آلودگى رودخانه ها و بسيارى ديگر از معضلات ناشى از رشد شهر نشينى و فعاليتهاى صنعتى .
O پنجمين و آخرين موردى كه مساله محيط زيست را به موضوعى جهانى تبديل مى كند اين است كه بسيارى از فرآيندهايى كه به بهره جويى بيش از حد منابع طبيعى و تخريب آنها منجر مى شود رابطه تنگاتنگ با فرآيندهايى چون سياست ، اجتماع و اقتصاد دارند، فرآيندهايى كه خود بخشى از اقتصاد سياسى جهانى هستند. از اين رو بسيارى عقيده دارند كه عوامل ايجاد كننده بسيارى از معضلات زيست محيطى به مواردى چون ايجاد و توزيع ثروت و درآمد، علم ، قدرت ، الگوى مصرف انرژى ، رشد صنعت ، گسترش جمعيت ، ثروت و فقر وابسته اند. بدين سبب فرآيندهاى جهانى شدن و وابستگى متقابل در حوزه اقتصاد و ديگر حوزه هاى بشرى به محيط زيست بعدى جهان شمول مى بخشد. عبارت) مسايل جهانى محيط زيست (در برگيرنده مسايل و معضلات گوناگون است . معضلاتى كه هر يك راه حل خاصى را مى طلبد
نام كتاب :محيط زيست

مؤ لف : احمد عليخانى


React  |  More on the Author  |  More on this Interest Area   |  More on this View



 
About 12manage | Advertising | Link to us | Privacy | Terms of Service
Copyright 2017 12manage - The Executive Fast Track. V14.1 - Last updated: 24-3-2017. All names tm by their owners.