Diamantmodel en Clusters
(Michael Porter)

Begrijp de concurrentiepositie van een natie in de globale concurrentie. Verklaring van het Diamond Model (Diamant Model) van Michael Porter. Clusters. ('98) - Nederlands

Wat is het Diamant Model? Beschrijving

Het Diamant Model van Michael Porter voor het concurrentievoordeel van Naties (landen) biedt een model om de relatieve positie van een natie in de globale concurrentie te begrijpen. Het model kan ook voor belangrijke geografische gebieden worden gebruikt.

Traditionele landvoordelen

Traditioneel, noemt de economische wetenschap de volgende factoren voor relatief concurrentievoordeel voor gebieden of landen:

Land
Plaats
Natuurlijke rijkdommen (mineralen, energie)
Arbeid, en
Lokale bevolkingsgrootte.

Omdat deze 5 factoren nauwelijks kunnen worden beïnvloed, past dit in een eerder passieve (geërfde) zienswijze betreffende nationale economische mogelijkheden.

Clusters

Porter zegt dat aanhoudende industriële groei nog bijna nooit op bovengenoemde fundamentele geërfde factoren is opgebouwd. Een overvloed van dergelijke factoren kan zelfs concurrentievoordeel ondermijnen! Hij introduceert een concept genaamd „clusters“ of groepen van onderling verbonden bedrijven, leveranciers, verwante industrieën, en instellingen, die opkomen op bepaalde plaatsen.

Deze clusters zijn geografische concentraties van onderling verbonden bedrijven, gespecialiseerde leveranciers, dienstverleners, en geassociëerde instellingen op een bepaald gebied. Zij ontwikkelen zich op plaatsen waar genoeg middelen en competenties beschikbaar zijn en een kritieke drempel hebben bereikt, waardoor zo'n locatie een sleutelpositie heeft in een bepaalde economische bedrijfstak, met een beslissend duurzaam concurrentievoordeel op andere locaties, of zelfs een wereldsuprematie op dat gebied. Porter zegt dat clusters de concurrentie op drie manieren kunnen beïnvloeden:

Zij kunnen de productiviteit van de bedrijven in de cluster verhogen.
Zij kunnen innovatie in dat betreffende gebied stimuleren.
Zij kunnen nieuwe ondernemingen op dat gebied bevorderen.

Sommige bekende voorbeelden van Clusters zijn V.S./Silicon Valley (computers), Nederland/Rotterdam (logistiek), India/Bangalore (softwareoutsourcing), USA/Hollywood (films), Frankrijk/Parijs (mode).

Volgens Porter, is concurrentievoordeel van naties over het algemeen het resultaat van 4 onderling verbonden geavanceerde factoren en activiteiten in en tussen bedrijven in deze clusters. Deze kunnen op een pro-actieve manier door de overheid worden beïnvloed.

De onderling verbonden geavanceerde factoren voor concurrentievoordeel

De Strategie, Structuur en Rivaliteit van Bedrijven. De wereld wordt overheerst door dynamische voorwaarden. Directe concurrentie spoort bedrijven aan om te werken aan toenamens van productiviteit en innovatie.
Vraagcondities. Als de klanten in een economie erg veeleisend zijn, zal de druk die bedrijven onder ogen zien, om constant via innovatieve producten, door uitstekende kwaliteit, enz. hun concurrentievermogen te verbeteren, groter zijn.
Verwante Ondersteunende Industriën. De ruimtelijke nabijheid van industrieën opwaarts of neerwaarts in de supply chain, vergemakkelijkt de uitwisseling van informatie en bevordert een ononderbroken uitwisseling van ideeën en innovaties.
Factor Conditions. In tegendeel tot de conventionele wijsheid, beweert Porter dat de „sleutel“ productiefactoren (of gespecialiseerde factoren) worden gecreëerd, niet geërfd. De gespecialiseerde productiefactoren zijn geschoolde arbeid, kapitaal en infrastructuur. „Niet-sleutel“ factoren of algemeen gebruiksfactoren, zoals ongeschoolde arbeidskrachten en grondstoffen, kunnen door om het even welk bedrijf worden verkregen en, vandaar, genereren zij geen blijvend concurrentie voordeel. Maar de gespecialiseerde factoren hebben hoge, voortdurende investeringen nodig. Zij zijn moeilijker te dupliceren. Dit creëert een concurrentievoordeel, omdat als andere bedrijven deze factoren niet kunnen gemakkelijk dupliceren, zij waardevol zijn.

De rol van overheid in het Diamant Model van Porter

De rol van overheid in het Diamant Model van Porter betreft het dienen als katalysator en uitdagende partij; zij moet bedrijven aanmoedigen - of zelfs dwingen - om hun aspiraties te verhogen en naar hogere niveaus van concurrerende prestatie toe te bewegen. De overheid moet bedrijven aanmoedigen om hun prestatie te verhogen, vroege vraag naar geavanceerde producten bevorderen, zich op gespecialiseerde factorenverwezenlijking te concentreren, en lokale rivaliteit bevorderen door directe samenwerking te beperken en antitrustverordeningen af te dwingen.

Het concurrentievoordeel van naties (landen)

Porter introduceerde dit model in zijn boek: „The Competitive Advantage of Nations“, na onderzoek te hebben gedaan in tien belangrijke handelsdrijvende landen. Het boek was de eerste theorie van concurrentievermogen welke was gebaseerd op de oorzaken van de productiviteit waarmee bedrijven concurreren. In plaats van traditionele relatieve concurrentievoordelen zoals natuurlijke rijkdommen en arbeidspopulaties. Dit boek moeten worden beschouwd als verplichte leeskost voor economische strategen werkzaam bij de overheid. Het wordt ook ten zeerste geadviseerd voor corporate strategen die geinteresseerd zijn in de macro-economische omgeving van bedrijven.

Boek: Michael Porter - The Competitive Advantage of Nations -